Information about Dirty Pages in English
Nickname   Wachtwoord 
Special Merida O.Nine Team-D

 21-01-2010   19:16

Begin 2009 maakten we op Mallorca al eens kennis met de nieuwe O.Nine race hardtail van Merida. Helaas was er tijdens de presentatie slechts een handvol pre-productie versies beschikbaar en – zul je net zien – niet in de kleine maat die ik nodig heb. In de voorbije nazomer liepen de eerste 2010 productieframes van de band, waaronder een 16" versie bestemd voor Laura Turpijn... Maar ik mocht er eerst even mee op pad.

De O.Nine is ontworpen onder leiding van de Duitse ingenieur Jurgen Fälken. Hij begon met het spreekwoordelijke blanco vel papier. Een intensieve studie naar de 'real-life' belastingen op een FLX Carbon frame tijdens crosscountry-rijden lag aan de basis voor het ontwerp. Speerpunten waren lichtgewicht, efficiëntie en comfort. Fälken was tijdens de introductie erg overtuigd van zijn succes... Maar wie ben ik om een techneut niet op zijn woorden te toetsen?



'Form follows function...'
Marketingtermen worden vaak gebruikt als het voor een techneut lastig wordt om aan een niet-techneut uit te leggen waarom iets een bepaalde vorm heeft. Dat gaat ook zeker op voor deze O.Nine. Tijdens de introductie werd al duidelijk dat geen enkel detail ongemoeid bleef om de doelstellingen te bereiken. De typenaam O.Nine is dan ook een verwijzing naar het framegewicht: 0.9 kilogram. 930 Gram voor een 18" frame om precies te zijn. Daarmee vergezeld de O.Nine de schaarse top van sub 1 kilo frames van die andere 'grote jongens' Cannondale, Giant en Scott.

Om dit te bereiken combineert het frame een monocoque constructie, waarbij een deel van het frame als één geheel met één mal gemaakt wordt, en de zogeheten tube-to-tube constructiemethode. Hiermee heeft Merida naar eigen zeggen de eigenschappen van het frame nog nauwkeuriger kunnen afstemmen op de belastingen die optreden. Zo heeft de zitbuis bij de trapas een zo groot mogelijke diameter voor stijfheid ter plaatse en loopt hij naar de bovenbuis taps toe zodat er toch een relatief dunne 27.2 millimeter zadelpen gebruikt kan worden. De achtervork is geheel asymmetrisch omdat de belastingen van de rem links en de krachten vanuit de aandrijving rechts in geheel andere richtingen werken. De buisprofielen zijn dan ook volledig op deze belastingen geconstrueerd, waarbij de staande vork bewust is afgeplat om véél comfort te geven. Volgens sommige van onze mediacollega's zou de achterbrug zelfs bijna een volle centimeter verticale beweging toestaan! Klinkt op zich leuk, maar ik ben níet Duits, noch heb ik de beschikking over een uitgebreid laboratoriom om dit soort zaken in getallen uit te drukken. Mijn 'meetdata' moeten dan ook voortkomen uit mijn gevoel bij praktijkgebruik....



Compensatiedrang?
De O.Nine Team-D, zoals de testfiets voluit heet, is op details na gelijk aan de fiets waar onder meer José Antonio Merida, uh, Hermida en onze eigen Rudi van Houts van het Multivan Merida team op rijden. Dat betekent dan ook een no-nonsense mix van SRAM X.O schakeldelen met Avid Elixir CR Carbon remmen, een FSA K-Force Lite BB30 crankstel en een wielset opgebouwd uit DT Swiss 240 naven en ultralichte Alex XCR Pro 300 Scandium velgen. Ook de aluminium stuurpen, het carbon stuur en de carbon zadelpen komen van FSA. Dit zijn niet bepaald de zwaarste onderdelen en het mag geen wonder zijn dat het totaal gewicht niet verder komt dan 8,65 kilogram 'vers uit het schap'.



Bij dit compacte frame, steekt de zadelpen vrij snel redelijk ver uit het frame. Ik beken: ik hou van lange zadelpennen. Zo, dat is er uit. Ondanks mijn nederige gestalte heeft dat niets te maken met compensatiedrang en ook niet zozeer met het nastreven van een optimale 'framehoogte versus zadelpenuitsteeklengte-ratio'. Een langere zadelpen 'geeft' meer mee en zeker in het geval van een carbon exemplaar met een diameter van 'slechts' 27,2 millimeter vertaalt zich dit direct in méér comfort.



100 Millimeter veerweg is tegenwoordig de standaard op cross country hardtails. Opvallend is dan ook de keus voor de 80 millimeter veerweg van de Manitou R7 MRD die deze team replica heeft. De teamrijders hebben hierin hun veto uitgesproken en zij prefereren dus minder veerweg voor de wedstrijd hardtails. Net als de eerder geteste R7 Absolute is deze R7 MRD niet de stijfste vork op de markt. Daarnaast heeft hij ook een nogal lineaire veerkarakteristiek waardoor de vork snel bottomt. De R7 moet het meer hebben van zijn demping. Die is goed en helpt veel oneffenheden vlak te strijken. Daarvoor wordt alleen wel heel snel erg veel veerweg gebruikt, waardoor er weinig reserve overblijft. Ik kan ook niet echt gecharmeerd raken van de Milo lockout-hendel op het stuur. De hendel wijst vrij ver omhoog en bediening vraagt een wat onnatuurlijke draai van je duim en/of het oplichten van de hand van het stuur. Hierin ligt duidelijk nog huiswerk voor de engineers van Manitou, als tip verwijs ik ze graag door naar een ergonoom.



Veren of dempen?
Naast mijn voorliefde voor lange zadelpennen (...), heb ik ook een voorliefde voor het meer ambachtelijke van stalen en titanium frames. Naast de vaak basic uitstraling van dergelijke frames zijn de rijeigenschappen hun belangrijkste troef. Dergelijke frames worden vaak gekenmerkt door meer vergevingsgezindheid, zeg maar 'meer comfort'. Moet het daarbij ook nog licht zijn, dan zit je met dergelijke materialen echter snel aan de grens. De echt lichte frames zijn opgetrokken uit aluminium en carbon, maar werden vaak geassocieerd met een juist alles behalve vergevingsgezinde rit!



"Zet je banden dan wat zachter, dan heb je ook comfort" - hoor ik menigeen roepen. Hoezeer ik het nut van een lagere bandenspanning beaam, mist een dergelijke redenering in mijn ogen een cruciale nuance. Net als een stalen of titanium frame heb je met een band op lage spanning een zekere mate van comfort door elastische vervorming, een vervorming waarbij het materiaal (of de constructie) terugkeert in de originele vorm na het wegnemen van de belasting. Bij zowel een titanium als stalen frame, alsmede bij een band, gebeurt dit in beide richtingen grofweg met eenzelfde snelheid zonder dat er veel energie verloren gaat. Zie het als een veer. De beweging (energie) die je er in stopt komt er op een nagenoeg zelfde manier weer uit. Dit is wat een stalen of titanium frame zijn bekende 'levendige' karakter geeft en is ook de reden waarom je fiets bij lage bandenspanning door het op en neer gaan van je benen wat gaat deinen.

Met een materiaal als carbon kan dit concept echter verder worden verfijnd. Zo kan een goed ontworpen carbon frame een trilling echt absorberen zonder een even grote en voelbare reactie in tegengestelde vorm te geven. Daarmee heb je de definitie van dempen te pakken. De ontwerpers van Merida hebben dit concept goed doorgrond want de O.Nine is hierin heer en meester, zonder dat het ten koste is gegaan van de directheid die hoort bij een stijve race bak. In dat opzicht is de Merida verre van levendig. Een term als 'efficiënt' is hier beter op zijn plaats. Mede door het lage gewicht heb je dan ook snel het gevoel dat elke trap raak is. En dat triggert je weer om het tempo hoog te houden.



Zeker in combinatie met de lange carbon zadelpen is het comfortniveau zo hoog dat ik in de eerste ritten op voor mij bekend terrein twijfelde of ik niet toch een lekke band had. Echter ik merkte in de bochten niet het bekende 'afrollen' wat een lekke band doet. Ja, die veronderstelde millimeters veerweg die de achterbrug geeft zijn hier echt debet aan. Ik kan dit alleen niet hardmaken met getallen, laat staan dat ik zou weten hoe ik die zou moeten interpreteren. Dit blijft toch wel subjectief en ik gooi het daarom over een andere boeg: zie het 'comfortgevoel' van de O.Nine als het rijden met een erg lage bandenspanning, waardoor veel oneffenheden worden weggefilterd, maar dan zonder het eerder genoemde deineffect of het gevoel dat je je band in elke bocht van de velg afrolt en vooral zonder in te leveren op een goed bodemgevoel.

Jammer...
De O.Nine is duidelijk bestemd voor cross country gebruik waarbij de nadruk ligt op snelheid. De O.Nine accelereert mede door zijn lage gewicht, maar ook door de uitgekiende stijfheid in de lijn van trapas naar achterwiel erg direct en gemakkelijk. Door de relatief lange bovenbuis zit je ook snel in de 'attack'-positie op de fiets, waardoor je automatisch getriggert wordt om tempo te maken. De geometrie is daarbij spot-on. Het stuurgedrag is nerveus. De O.Nine laat zich dan ook moeiteloos van richting veranderen, maar bezit een redelijke 'room for error'. Overmoedige acties worden dus niet direct al te hard afgestraft. De fiets reageert ook happig op subtiele gewichtsveranderingen waardoor je ogenschijnlijk met een speels gemak bij moeilijke passages en krappe bochten toch de snelheid hoog kunt houden. Met als gevolg een adrenaline kick en een grijns van oor tot oor, heerlijk!

In een steile afdaling is het echter wel opletten omdat Manitou R7 nogal snel door de veerweg zakt waardoor je gewicht nog verder op het voorwiel komt te leunen. Deze karakteristiek is niet echt een compliment voor het eerder messcherpe karakter van het frame. De niet al te hoge torsiestijfheid van de vork helpt ook niet echt waardoor de balans soms wat zoek is. Jammer!

Meer krediet krijgt het Maxxis rubber! De Monorail Exception banden meten elk een krap uitgevallen 2.1" en lopen dankzij een niet al te grof profiel redelijk licht. Desondanks gaven ze tijdens de natte herfstritten verbazingwekkend veel grip terwijl ze op de grens van hun kunnen nog steeds redelijk voorspelbaar bleven.

iPhone vs. Formule 1
Voor mij was dit de eerste keer dat ik op een dergelijk high-end carbon hardtail reed en ik moet bekennen dat de definitie van een 'comfortabele hardtail' door de O.Nine voor mij een nieuwe betekenis heeft gekregen. Ik ben hierdoor zelfs mijn eigen stalen en titanium hardtails – die ik 'comfortabel' achtte – anders gaan zien.... Merida bewijst dat een rasechte racemachine niet langer een compromis hoeft te zijn tussen lichtgewicht en directheid enerzijds en efficiëntie en comfort anderzijds. De engineers van Merida hebben de potentie van het zwarte koolstofvezel goed doorgrond en met de O.Nine de definitie van een 'dempend' frame opnieuw en beduidend scherp gedefinieerd!

Hoewel ik toch, op zijn zachts gezegd, onder de indruk ben van de rijeigenschappen van de O.Nine, heb ik ook kritiek. Voor een frame van dit kaliber en prijs scoort hij minpunten op detailniveau: de bidonnokjes zitten rijkelijk laag in het frame en de loop van de leiding voor de achterrem is gewoon rommelig. Deze loopt boven over de onderbuis en mist eigenlijk nog een extra fixeerpunt. Hierdoor bekrast hij vrij snel de transparante laklaag van het carbon frame. Ook de lus die de leiding van de liggende vork naar de remklauw maakt springt nogal in het oog.



Datzelfde kunnen we misschien ook wel zeggen over de kleur; wat springt dié in het oog! Je vindt het niets of je vindt het geweldig. Als je het geweldig vindt vraag ik me af ... hoelang? Want echt tijdloos is de O.Nine qua kleurstelling niet en eigenlijk qua plaats in de evolutie ook niet. Op dit moment is ie het summum op technisch vlak, maar dat kan over een paar jaar al weer achterhaald zijn. Daarmee zijn dergelijke frames per definitie niet tijdloos.

Is de O.Nine een geschikte fiets voor 'de gemiddelde biker'? Wel als deze gemiddelde biker bijvoorbeeld ook graag de nieuwste smart phone wil, puur omdat het het meest hoogstaande product op de markt is, ook al gebruikt hij nooit het volle potentieel. En hoewel de merknaam misschien niet direct synoniem staat voor exclusiviteit zul je de O.Nine's echter niet in bosjes tegelijk geparkeerd zien staan bij de lokale sportkantine tijdens een toertocht. Een blik op het prijskaartje verklaart wel waarom...

Ben je als wedstrijdrijder echter opzoek naar een rasechte racebak zonder ook een abonnement te moeten hebben voor een kraker? Look no further! De O.Nine is wat dat aan gaat meer het fietsequivalent van de Formule 1 auto, echter dan een met een pluche zetel. Lichtgewicht, efficiënt en vooral geënt op compromisloze prestaties. De emotie komt na de streep wel!

Het mag haast niet als een verrassing zijn dat een fiets van dit kaliber een stevig prijskaartje heeft. De Team-D kost €4999,00. Zijn de groene vlammen je wat te opzichtig? Voor €6999,00 heb je de O.Nine met een volledige SRAM XX afmontage en een DT Swiss Race 80 vork en upgrades zoals keramische lagers in de DT naven. De goedkoopste O.Nine heb je voor €3499,00. Bij deze versie moet je je 'behelpen' met een XT afmontage, Magura Louise remmen en een Fox Float RL 80. Bij beide kijk je dan echter tegen de getemperde en voor carbon haast traditionele wit-zwart-rode kleurschakering aan.

Meer informatie: www.merida.nl

Tekst: Jeroen van den Brand
Foto's: Coen de Jongh


De camera ziet alles; ik ben duidelijk meer de poser dan de wedstrijdrijder...

Geplaatst door:  DeKerfs   11 reacties

© 1999-2008 Dirty Pages · Privacybeleid · Gebruiksvoorwaarden · Adverteren · Contact