Information about Dirty Pages in English
Nickname   Wachtwoord 
Special Test: Santos Marathon Carbon

 29-04-2008   17:26

Twee jaar geleden stelde Santos op de BikeMotion in Utrecht enkele bijzondere 'one-off' prototypes voor. Opvallende frames uit aluminium met een zitbuis uit carbon, welke doorgetrokken was om tevens dienst te doen als zadelpen. Een constructie die welliswaar niet nieuw is, maar nietemin gedurft en opvallend is in de doorgaans conservatieve fietsmarkt in onze lage landen. We maken een sprong naar de dag vandaag in het jaar 2008; met de naam 'Marathon' zijn de prototypes nu verder gestroomlijnd en omgezet in definitieve productieversies.



De Santos Marathon Carbon, zoals hij nu voluit heet, is er in drie versies. De meest 'standaard' uitvoering is een disc-only model met derailleurhanger. Daarnaast zijn er twee versies die voorzien zijn van een excentrische trapasbehuizing, geschikt voor gebruik van de Rohloff Speedhub. De laatst genoemden verschillen onderling van elkaar op het gebied van de remmen; de ene is disc-only en de andere is bedoeld voor het gebruik van de Magura FirmTech velgremmen. Velgremmen? Anno 2008? Ja, Santos voorziet enkele frames, waaronder ook dit model, met speciale nokken waarop enkel de Magura FirmTech velgremmen kunnen worden gemonteerd. Hoewel de schijfremmen van vandaag de dag gemeengoed (of gemeen goed...) zijn geworden, zijn er nog steeds bikers in Den Lage Landen die liever trouw blijven aan de soms wat meer gebruiksvriendelijke en bovenal vertrouwde velgremmen.

Volgens velen misschien niet de meest logische keuze, zeker niet omdat Santos deze frames heel specifiek bouwt en daarmee de beoogde afmontage voor de koper danig inperkt. Daarbij komt nog eens het prijskaartje van deze fiets. De Marathon Carbon waarmee ik op pad ging was voorzien van een, volgens Santos, marathon-waardige afmontage met een Magura Menja vork met 85 millimeter veerweg, de eerder genoemde Magura HS33 FirmTech velgremmen en een cockpit bestaande uit een carbon/aluminium Ritchey stuurpen, Ritchey carbon stuur met daarop magnesium Ergon handvatten. In deze opsomming ontbreekt het aan derailleurs en shifters. Klopt; deze Marathon is uitgerust met een Rohloff Speedhub; de versnellingsnaaf met 14 verzetten, geschikt voor off-road gebruik. De hoogwaardige ketting komt eveneens uit het assortiment van Rohloff. Vooraan treffen we een Truvativ Firex crankstel, voorzien van een enkel blad. Dit alles maakt de fiets met een prijskaartje van zo'n €3700 in deze uitvoering. Niet bepaald de gemiddelde beginnersfiets.



Vooroordelen
Zoals zovelen heb ook ik vooroordelen. Het duurde heel wat jaren nadat de eerste schijfremmen de markt op kwamen, totdat ook ik overtuigd raakte van de capaciteiten. De systemen van vandaag de dag zijn ver door ontwikkeld en de dagen van lastig (of zelfs niet) af te stellen en continue slepende schijfremmen lijken voorgoed achter ons. De constantheid waarmee schijfremmen onder een breed scala van omstandigheden perfecte prestaties blijven leveren, lijkt haast onevenaarbaar door velgremmen. Hoe verrassend kunnen de eerste meters dan zijn op deze Marathon! Santos heeft deze fiets voorzien van Rigida Grizzly CSS velgen, waarvan de zijkanten een Carbide Super Sonic laag hebben. Vraag me niet hoe en waarom, maar deze combinatie remt verrassend hard! Hard remmen is één, maar zelfs de modulatie van deze bootankers blijft onder natte omstandigheden zeer voorspelbaar en controleerbaar. Eigenlijk precies de argumenten waarmee je voorheen schijfremmen zou verkiezen boven velgremmen. De keuze van Santos om deze combinatie aan te bieden lijkt in eens een heel stuk logischer! Dit wordt nog eens onderstreept door Santos met het feit dat zij speciaal voor deze remmen langere remgrepen laten maken. Deze 'custom' hendel heeft net wat meer lengte wat zeker bijdraagt aan de modulatie en remkracht.



Om nog wat meer vooroordelen op tafel te gooien; de Rohloff naaf. Mooi stuk techniek, maar een zware constructie en met name veel gewicht op één plaats. Daarnaast de geluidsproductie in combinatie met de interne weerstand die de naaf zou hebben, somt zo ongeveer wel op wat men vaak hoort over deze naaf. Ja, de naaf is niet bepaald licht, maar als je beseft dat daar een volledige 'versnellingsbak' van een traditionele 27 versnellingsfiets in huist, verdeeld over 14 versnellingen, dan wordt het wellicht al een stuk begrijpelijker. Merk je de plaats van het gewicht? As je de fiets optilt valt het wel op dat het gewicht wat meer naar achteren zit. Tijdens het rijden echter, heb ik eigenlijk onverwachts weinig gemerkt van deze gewichtsconcentratie aan de achterkant. De enige situatie waarbij het opvalt is wanneer je de fiets over een obstakel wilt loodsen en het luchtruim moet verkiezen. De voorzijde lijkt gevoelsmatig dan juist zeer gemakkelijk van de grond los te komen en de achterkant volgt met enige aansporing. Het menselijke brein en het aan te sturen lichaam is bij een tweede keer al snel ingespeeld op deze situatie en dan gaat het eigenlijk weer als vanouds.

De Rohloff naaf bestaat uit zeven versnellingen welke je met een extra overbrenging als het ware in een 'low-gearing' kan schakelen, waardoor je totaal 14 verzetten tot je beschikking hebt. De stappen onderling zijn telkens nagenoeg gelijk, waardoor je via de enkele draaischakelaar heel geleidelijk door de versnellingen wandelt. Wanneer je van de 8ste terug schakelt naar de 7de versnelling, activeer je de 'low gearing' , waardoor het binnenwerk van de naaf een stuk sneller gaat draaien. Dit is duidelijk hoorbaar, zeker wanneer je flink kracht zet. Dit werd ook snel bevestigd door een mede bosgebruiker die ik in een klim rustig voorbij reed waarop hij me vroeg; "is dat nu zo'n fiets met hulpmotor?". Aangezien mijn conditie op dat moment verre van ideaal was, kon ik slechts antwoorden met "nee meneer, wás het maar een hulpmotor....!".

Een schrale troost echter; Rohloff geeft aan dat deze geluiden naar mate de kilometers vorderen, sterk verminderen. Zelfs in de relatief korte periode waarmee ik op pad was met deze naaf, kon ik al een afname bespeuren. Tel hierbij op dat je, in tegenstelling tot conventionele derailleursystemen, kunt schakelen onder volle pedaalkracht. Overschatting is ook mij niet geheel vreemd en zeker in een korte beklimming waarbij je tot de ontdekking komt dat je eigenlijk toch nog te groot geschakeld staat, is het een uitkomst dan toch terug te kunnen schakelen. Niets afstappen, gewoon terugschakelen en door blijven klauteren!

Eigenwijs?
Over klimmen gesproken; tijdens een ritje tussen de vele regenbuien van de voorbije weken door, lag de nadruk eerder op spelen in de natte zandbak, dan serieus conditioneel aan het trainen te zijn. Dus meer technische paadjes en korte steile klimmen en dito afdalinkjes opzoeken, om toch een voldaan gevoel te krijgen. Telkens nieuwe lijnen zoeken en kanten proberen op te rijden, waarvan je bij voorbaat eigenlijk al weet dat dat niet gaat lukken. Apart dan te ontdekken dat ik omhoog reed tegen kanten waarvan ik het totaal niet had verwacht dat het überhaupt reëel mogelijk was. Ik had veel meer tractie dan verwacht en reed de steilste stukken gewoon op. Of dit nu lag aan de Schwalbe Racing Ralph banden, de extra druk op het achterwiel vanwege de wat zwaardere Rohloff achternaaf, de totale geometrie van de fiets of aan mijn nieuwe EPO kuur, ik kan het nog niet geheel verklaren. Feit is wel dat het me op zijn zachtst gezegd verbaasde!

De Marathon is ontworpen voor een specifieke doelgroep. Niet alleen het klimvermogen lijkt dit te onderstrepen, ook waar het aan komt op het veranderen van koers heeft de Marathon een buitengewoon eigen karakter. Tuurlijk is geen enkele marathon kaars recht, je moet immers ook weer terug bij de start komen en dan ontkom je niet aan het nemen van bochten. Marathons moeten het echter meer hebben van de lengte en de duur van de rit, dan van het draaien en keren op een klein parcours zoals de typische cross country wedstrijd. Logisch dat hiermee rekening wordt gehouden en dat zien we dan ook terug in de geometrie van de Santos. De stuurhoek is vlak, de zit is gestrekt en de wielbasis is lang. Had ik al gezegd dat de stuurhoek vlak was? Hoe vlak hoor ik je denken? Santos geeft op haar website geen concrete gegevens op dit gebied, maar eigen metingen gaven aan dat de vork onder een hoek van ongeveer 68,5 graden staat. Dat is vlak..... héél vlak. Dat is op stuurgebied zeg maar nog vlakker dan Nederland is in vergelijking tot Tibet. Wat je hiervan tijdens het fietsen merkt, is dat de fiets enorm spoorvast is en het vergt dan ook redelijk wat wringen met het bovenlijf om de fiets snel van richting te laten veranderen. Dit betekend echter ook dat je met redelijk veel vertrouwen en een zekere rust bij middel en hoge snelheden kunt afdalen. En zeg nu zelf; is dat niet juist wat je wilt als je al je energie al benut hebt bij het omhoog rijden en nog maar weinig over hebt om je te concentreren om met de doorsnee fiets heelhuids weer beneden te komen?



Oké, de fiets is dus niet echt een Formule 1 bolide daar waar het op sturen aan komt, maar het unieke aan de Santos is dat niet als traag overkomt. Het frame is met zijn enorm oversized, zeg maar gerust oversized buizen in het kwadraat, hard. Aanzetten is dan ook écht vooruit gaan en daarmee is het Santos gelukt om een fiets met een rustig karakter toch racey aan te laten voelen. Het is juist deze directheid die menig mens harder laat rijden, omdat men dat ook als 'snel' ervaart. Het motiveert enorm om de snelheid hoog te houden en het stabiele, rustige gedrag van de fiets maakt dat je dit dat dan ook geruime tijd vol kunt houden, ondanks dat je toch onderweg bent met zo'n 12 kilo cross country geweld.

Vooraan doet de Magura Menja vork me sterk denken aan de eerder geteste Durin vork. Magura's luchtvorken kenmerken zich door een lage low speed compressie demping, waardoor de vork bij relatief langzame bewegingen door invloed van terreinoneffenheid, remmen of lichaamsbeweging tijdens een sprint of in een klim, makkelijk veel veerweg gebruikt. Met name in een sprint of klim kan dit als hinderlijk worden ervaren. De Menja vormt hierin geen uitzondering en ik betrap mezelf vaak op het gebruik van de lockout hendel op het stuur. Waar ik bij vorken van andere fabrikanten deze optie vaak niet gebruik, wegens niet echt nodig, valt het me juist daarom op dat ik de lockout vaak gebruikte wanneer ik bergop reed of even flink aanzette op een vlakker stuk.

Totale toewijding
Tja, kort zijn over de Santos Marathon Carbon is lastig. De fiets kenmerkt zich niet alleen door zijn zeer eigen rijeigenschappen, maar zit ook vol met doordachte details. De geometrie en deze details laten weinig speculaties over voor de beoogde afmontage en daarmee de gebruiker en toepassing. De doordachte en fraai afwerkende kabelloop, de dropouts en het excentrische traphuis zijn optimaal afgestemd voor het gebruik van de Rohloff naaf. Daarnaast biedt het frame veel vrijheid rond de achterband, iets wat menig slechtweerrijder zal kunnen waarderen.

Het veruit meest in het oog springende detail is natuurlijk de carbon zitbuis die door loopt en dus tevens dienst doet als zadelpen. Carbon staat bekend om zijn dempende eigenschappen en eerlijk gezegd is dat dat op een fiets waar je toch enkele uren per rit op vertoeft een welkome eigenschap. Echter, in mijn geval rijden we met een 17" frame, waar door mijn nederige gestalte van 1 meter 68 centimeter toch redelijk wat lengte van de zitbuis afgezaagd diende te worden. Hierdoor is het deel wat nog effectief gebruikt wordt vrij kort. Combineer dit met de force diameter van 34,9 millimeters en het geheel wordt eerder hard dan comfortabel. Overigens moeten we er wel bij vermelden dat de zitbuis intern een mooie 31.6 millimeter meet. Bij een eventuele doorverkoop kan de zitbuis tot net boven het aluminium deel worden afgezaagd en kan een zadelpenstrop met een standaard zadelpen de fiets weer bruikbaar maken voor iemand met langere benen.



Los van dit 'persoonlijke' punt geeft de stijfheid van het frame je weldegelijk het gevoel op een racer te zitten, ondanks dat de geometrie dit totaal niet zou doen vermoeden. De mix die Santos heeft proberen te maken, is er een met een dunne scheidingslijn. Een stabiele, voorspelbare fiets die gemoedelijk genoeg is voor de lange halen en toch 'snappy' genoeg aanvoelt om je scherp te houden en zeker niet de indruk te geven op een trage fiets te zitten. Op dit vlak is Santos met een dikke voldoende geslaagd! De Marathon Carbon is erg uitgesproken. Het stuurgedrag maakt dat de fiets niet echt de ideale keuze is voor de cross country rijder die het vooral moet hebben van korte, snelle parcoursen. Het is op dit soort parcoursen met het voorwiel nogal eens zoeken naar grip en hier levert de Marathon toch wel wat in ten gunste van zijn stabiliteit.

Ben je echter een kilometervreter, maar grijp je bij de afdalingen door je nerveuze fiets vaak in de remmen en je dus niet als eerste beneden bent en niet de overstap wilt maken naar een (meer onderhoudsgevoelige) full suspension frame? Dan is een Marathon, al dan niet voorzien van de onderhoudsarme Rohloff-setup zoals wij hem reden, misschien het ideale compromis.

Of wil je gewoon een fiets die zéker opvalt tussen de grijze meute door zijn doordachte details, zijn subtiel toegepaste en vooral uniek geïntegreerd Chris King balhoofd en sublieme afwerking? Of gewoon omdat hij anders is maar toch totaal is afgestemd op een specifieke toepassing, dan ben je eveneens hier aan het juiste adres. Je koopt immers ook geen Ferrari enkel omdat hij cool is om er vervolgens achter te komen dat deze niet echt bedoeld is voor serieus off-road gebruik....





Tekst: Jeroen van den Brand
Foto's: Coen de Jongh

Met dank aan: Santos Bikes

Geplaatst door:  DeKerfs   7 reacties

© 1999-2008 Dirty Pages · Privacybeleid · Gebruiksvoorwaarden · Adverteren · Contact